coLàm thế nào để bảo vệ quyền thừa kế tài sản tại quê nhà khi đang định cư ở nước ngoài? Đây là câu hỏi của rất nhiều kiều bào khi nhận di sản từ thân nhân tại Việt Nam. Do đặc thù về quốc tịch và cư trú, thủ tục này đòi hỏi sự chuẩn xác tuyệt đối về giấy tờ. Hãy cùng Luật Minh Tú điểm qua những vấn đề pháp lý then chốt giúp bạn thụ hưởng di sản thuận lợi nhất.

Việt kiều định cư tại nước ngoài vẫn có quyền thừa kế tài sản tại Việt Nam theo quy định pháp luật mới nhất.

1. Việt kiều có được hưởng quyền thừa kế tài sản tại Việt Nam?

Theo Điều 609 và 610 Bộ luật Dân sự 2015, pháp luật Việt Nam khẳng định mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền thừa kế, không phân biệt nơi cư trú hay quốc tịch.

• Đối với động sản: Việt kiều được toàn quyền nhận hiện vật (tiền mặt, sổ tiết kiệm, cổ phiếu, ô tô…) và định đoạt theo ý chí.
• Đối với bất động sản: Việt kiều có quyền nhận thừa kế nhà ở, quyền sử dụng đất. Hình thức nhận bao gồm: nhận hiện vật để đứng tên sổ đỏ hay nhận giá trị bằng tiền. Điều này sẽ phụ thuộc vào việc bạn thuộc nhóm đối tượng nào theo Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023.

2. Hồ sơ chứng minh nhân thân

Để hiện thực hóa quyền thừa kế, bộ hồ sơ chứng minh nguồn gốc là quan trọng nhất. Việt kiều cần chuẩn bị:

• Giấy tờ chứng minh gốc Việt: Giấy khai sinh, CMND/CCCD cũ, hoặc giấy xác nhận gốc Việt Nam do cơ quan thẩm quyền cấp.
• Giấy tờ cư trú: Hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ định cư hợp pháp còn giá trị.
• Hồ sơ di sản: Giấy chứng tử của người để lại tài sản, di chúc (nếu có) và các giấy tờ nhà đất (Sổ đỏ, sổ hồng).

Lưu ý đặc biệt: Tất cả giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt mới có giá trị pháp lý tại Việt Nam.

Việc xác minh điều kiện sở hữu nhà ở là bước quan trọng khi Việt kiều nhận thừa kế bất động sản tại Việt Nam.

3. Điều kiện sở hữu bất động sản tại Việt Nam dành cho Việt kiều

Quy định mới nhất từ Luật Nhà ở 2023 đã nới lỏng điều kiện sở hữu, giúp bảo vệ quyền thừa kế của kiều bào tốt hơn:

• Điều kiện chung: Việt kiều phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam hợp pháp.
• Với người còn quốc tịch Việt Nam: Được đứng tên sở hữu nhà ở và đất ở không hạn chế số lượng, tương tự như công dân trong nước.
• Với người gốc Việt (đã mất quốc tịch): Được quyền đứng tên nhà ở gắn liền với đất ở trong các dự án phát triển nhà ở. Nếu di sản là đất nông nghiệp hoặc đất ngoài dự án, Việt kiều có thể không được đứng tên nhưng vẫn được hưởng giá trị của tài sản đó thông qua việc bán hoặc tặng cho.

4. Hai phương thức khai nhận di sản khi đang ở nước ngoài

Để đảm bảo quyền thừa kế mà không nhất thiết phải bay về Việt Nam nhiều lần, bạn có thể lựa chọn:

• Phương thức 1: Trực tiếp về Việt Nam. Phù hợp nếu bạn có thời gian và muốn trực tiếp quản lý tài sản. Bạn sẽ cùng các đồng thừa kế đến văn phòng công chứng tại Việt Nam để lập Văn bản khai nhận/thỏa thuận phân chia di sản.
• Phương thức 2: Ủy quyền trọn gói (Giải pháp tối ưu). Bạn có thể lập Văn bản ủy quyền tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam ở nước sở tại.
• Nội dung: Ủy quyền cho người thân hoặc Luật sư thay mặt liên hệ cơ quan thuế, địa chính, ký văn bản khai nhận và sang tên tài sản.

• Ưu điểm: Tiết kiệm chi phí đi lại, đảm bảo hồ sơ không bị sai sót dẫn đến kéo dài thời gian.

Quy trình thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế cho người nước ngoài gốc Việt cần đảm bảo tính chặt chẽ về hồ sơ.

5. Câu hỏi thường gặp về quyền thừa kế của Việt kiều

5.1. Việt kiều đã mất hộ chiếu Việt Nam có được nhận đất thừa kế không? 

Được, miễn là bạn có giấy tờ khác chứng minh mình là người gốc Việt Nam và được phép nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam.

5.2. Tôi không về nước được thì có thể bán đất thừa kế từ xa không? 

Có thể. Bạn thực hiện thủ tục ủy quyền cho người tại Việt Nam khai nhận di sản, sau đó thực hiện thủ tục bán/chuyển nhượng theo quy định.

5.3. Việt kiều có phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế không? 

Thừa kế bất động sản được miễn thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ. Bao gồm các trường hợp: vợ – chồng, cha mẹ – con cái, anh chị em ruột…

5.4. Nếu di chúc để lại đất nông nghiệp cho Việt kiều thì xử lý thế nào? 

Tùy vào quốc tịch. Nếu không thuộc đối tượng được đứng tên đất nông nghiệp, bạn sẽ được hưởng giá trị bằng tiền mặt sau khi tài sản được chuyển nhượng.

5.5. Việc niêm yết thông báo quyền thừa kế tại Việt Nam mất bao lâu? 

Theo quy định, văn bản khai nhận di sản phải được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã nơi có đất hoặc nơi cư trú cuối cùng của người quá cố trong thời hạn 15 ngày.

5.6. Giấy tờ định cư ở nước ngoài có cần dịch sang tiếng Việt không?

Có, bắt buộc phải dịch thuật công chứng và hợp pháp hóa lãnh sự để các cơ quan chức năng Việt Nam có cơ sở đối chiếu.

5.7. Luật Minh Tú có hỗ trợ thực hiện thủ tục quyền thừa kế của Việt Kiều từ A-Z không? 

Có. Luật Minh Tú hỗ trợ trọn gói. Từ khâu tư vấn hồ sơ tại nước ngoài, hỗ trợ lập văn bản ủy quyền đến khi nhận quyền sở hữu tài sản tại Việt Nam. Với 3 tiêu chí:

• Chuyên môn: Am hiểu sâu Luật Đất đai và các quy định có yếu tố nước ngoài.
• Tiết kiệm: Hạn chế tối đa việc khách hàng phải di chuyển quốc tế.
• Minh bạch: Báo phí rõ ràng, bảo mật thông tin tuyệt đối.

Liên hệ ngay với Luật Minh Tú để được bảo vệ quyền thừa kế của bạn